Chọn độ dày thảm yoga theo bộ môn

Đứng trước kệ thảm, phần lớn người mua sẽ làm cùng một việc: ấn ngón tay cái xuống mặt thảm, thấy lún sâu và êm thì gật gù hài lòng. Nhưng cảm giác dưới ngón tay cái khác rất xa cảm giác dưới cả bàn chân khi bạn đứng một chân ở tư thế cây, hay dưới đầu gối khi giữ tư thế lạc đà trong một phút. Độ dày là thông số đầu tiên ai cũng nhìn vào, và cũng là thông số dễ chọn sai nhất.

Thảm càng dày không có nghĩa là càng tốt. Thảm quá dày khiến bàn chân lún, cổ chân phải gồng liên tục để giữ thăng bằng, tay chống xuống bị chao. Thảm quá mỏng thì ngược lại: đầu gối và xương cụt chịu trọng lượng trực tiếp lên nền gạch, chỉ sau vài buổi là bạn bắt đầu né các tư thế quỳ. Bài viết này giúp bạn chọn đúng con số dựa trên ba yếu tố: bộ môn bạn tập, cơ thể bạn, và mặt sàn nơi bạn trải thảm.

Bảng chọn nhanh độ dày thảm yoga

Nếu bạn chỉ có một phút, bảng dưới đây là điểm khởi đầu đủ tốt cho phần lớn người tập. Các phần sau sẽ giải thích vì sao và khi nào nên chọn khác đi.

Một lưu ý nhỏ: cùng độ dày nhưng chất liệu khác nhau sẽ cho cảm giác khác nhau. Thảm cao su tự nhiên 4mm đặc và chắc hơn hẳn thảm TPE 4mm, còn thảm NBR 10mm lún sâu hơn nhiều so với thảm PVC 6mm mật độ cao. Vì vậy hãy xem độ dày cùng với chất liệu, đừng tách riêng.

Vinyasa và các lớp chuyển động nhanh: 4mm

Vinyasa, Ashtanga hay Power yoga chuyển tư thế liên tục theo nhịp thở. Một chuỗi chào mặt trời có thể đưa bạn từ đứng sang chống tay, nhảy chân ra sau, hạ người, rồi bật lên chó úp mặt chỉ trong khoảng mười giây. Ở nhịp độ đó, thứ bạn cần nhất là sự ổn định chứ không phải độ êm.

Thảm 4mm giúp lòng bàn chân cảm được mặt sàn, các ngón chân bám xuống dễ hơn, nên đứng vững ở những tư thế như chiến binh 3, nửa vầng trăng hay cây. Khi chống tay ở tư thế quạ, cổ tay cũng không bị chao vì lớp đệm mỏng và đặc. Thêm một điểm cộng thực tế: thảm 4mm thường chỉ nặng 1–2,5kg tuỳ chất liệu, cuộn lại có đường kính khoảng 12–14cm, đeo vai đi lớp bằng xe máy rất thoải mái.

Nếu bạn tập Hot yoga trong phòng 38–40°C, hãy ưu tiên mặt PU hoặc cao su tự nhiên. Hai chất liệu này giữ độ bám khi tay chân đẫm mồ hôi, trong khi mặt TPE phổ thông bắt đầu trơn sau khoảng 20 phút ra mồ hôi nhiều.

Hatha, Yin và người mới tập: 5–6mm

Hatha và Yin có nhịp chậm hơn nhiều. Bạn giữ một tư thế từ 30 giây đến 3–5 phút, và có rất nhiều tư thế quỳ, ngồi, nằm: tư thế em bé, mèo bò, thằn lằn, bồ câu, lạc đà. Ở những tư thế này, đầu gối, xương cụt, cột sống và khung chậu tì trực tiếp lên thảm trong thời gian dài, nên lớp đệm 5–6mm tạo ra khác biệt rõ rệt.

Điều quan trọng là 6mm vẫn đủ vững cho các tư thế đứng như chiến binh 2 hay tam giác. Bạn sẽ thấy hơi lún hơn so với thảm 4mm, nhưng chưa tới mức mất thăng bằng. Đó là lý do chúng tôi luôn gợi ý độ dày này cho người mới chưa biết mình hợp kiểu tập nào. Nó không xuất sắc ở một bộ môn cụ thể, nhưng không làm bạn khó chịu ở bất kỳ bộ môn nào.

Trường hợp người cân nặng lớn

Nếu bạn nặng trên 75kg, thảm TPE mỏng dễ bị nén xẹp ở vị trí đầu gối và gót chân. Hãy chọn 6mm với chất liệu mật độ cao như cao su tự nhiên hoặc TPE hai lớp, hoặc lên hẳn 8mm nếu chủ yếu tập các bài quỳ và nằm.

Pilates và bài tập sàn: 8mm trở lên

Pilates trên thảm có nhiều bài lăn lưng, nằm ngửa nâng chân, nằm nghiêng và cuộn cột sống từng đốt. Mỗi đốt sống lần lượt tì xuống mặt thảm, nên lớp đệm mỏng sẽ làm bạn cảm thấy từng điểm cộm ở xương sống và xương hông. Thảm 8mm giảm đáng kể áp lực này.

Người tập bài bụng, giãn cơ sau chạy bộ hoặc đang tập phục hồi theo chỉ dẫn của chuyên viên vật lý trị liệu có thể chọn thảm NBR 10–15mm. Loại này rất êm và rẻ, nhưng có một nhược điểm lớn: khi đứng một chân, bàn chân lún sâu khiến cổ chân lắc liên tục. Nếu bạn vừa tập Pilates vừa tập các tư thế đứng, đừng dùng thảm 15mm cho cả hai. Hãy chuyển sang tấm mỏng hơn ở phần đứng, hoặc chọn một tấm 8mm làm điểm cân bằng.

• Chỉ tập Pilates trên thảm: 8mm, chất liệu TPE hoặc cao su mật độ cao để không bị xẹp.
• Tập bài sàn, giãn cơ, gym tại nhà: NBR 10mm là đủ, nhẹ khoảng 0,9–1,2kg.
• Tập phục hồi, người lớn tuổi: 10–15mm cho phần nằm, kết hợp ghế hoặc tường khi tập đứng.

Đừng quên mặt sàn nơi bạn trải thảm

Cùng một tấm thảm, trải trên mỗi loại sàn lại cho cảm giác khác nhau. Đây là yếu tố nhiều người bỏ qua, rồi thắc mắc vì sao thảm tập ở phòng tập thì êm mà mang về nhà lại đau gối.

• Sàn gạch men, sàn đá, sàn bê tông: cứng và lạnh, đặc biệt vào buổi sáng sớm. Nên cộng thêm 1–2mm so với bảng ở trên. Ví dụ tập Hatha thì chọn 6mm thay vì 5mm.
• Sàn gỗ, sàn nhựa giả gỗ: có độ đàn hồi nhẹ, giữ đúng bảng ở trên là đủ.
• Trải lên thảm trải sàn hoặc thảm lông: chọn thảm mỏng 4mm. Thảm dày đặt trên nền mềm sẽ lún gấp đôi, rất khó giữ thăng bằng.
• Sân thượng, bãi cỏ, bãi biển: nền không bằng phẳng, nên chọn 5–6mm để san bớt chỗ gồ ghề, và tránh thảm cao su tự nhiên nếu phải để ngoài nắng lâu.

Câu hỏi thường gặp khi chọn độ dày

Một tấm thảm dùng cho cả yoga và Pilates được không?

Được. Thảm 6mm là điểm cân bằng: đủ vững cho yoga, đủ êm cho phần lớn bài Pilates. Nếu bạn tập Pilates nhiều hơn yoga, hãy chọn 8mm và chấp nhận các tư thế đứng hơi lún một chút.

Đầu gối hay đau khi quỳ thì làm sao?

Ngoài việc chọn thảm dày hơn, bạn có thể gập đôi mép thảm, lót một chiếc khăn gấp tư hoặc dùng miếng đệm gối chuyên dụng dày khoảng 15mm ở các tư thế quỳ. Cách này giúp bạn giữ tấm thảm mỏng cho phần đứng mà vẫn bảo vệ được gối. Nếu đau kéo dài hơn hai tuần, nên hỏi ý kiến bác sĩ hoặc huấn luyện viên.

Thảm dày có bền hơn thảm mỏng không?

Không hẳn. Độ bền phụ thuộc chủ yếu vào chất liệu và mật độ. Một tấm cao su tự nhiên 4mm có thể dùng 3–5 năm, trong khi thảm NBR 15mm thường bắt đầu xẹp và bong mép sau khoảng một năm tập đều đặn.

Có nên mua hai tấm thảm khác độ dày?

Nếu bạn vừa đi lớp vừa tập ở nhà, đây là lựa chọn rất hợp lý: một tấm 2–4mm nhẹ để mang đi, một tấm 6–8mm êm để ở nhà. Tổng chi phí nhiều khi không hơn một tấm cao cấp duy nhất, mà mỗi tấm lại làm đúng việc của nó.

Thử trước khi mua là cách chắc chắn nhất

Bảng và lời khuyên ở trên giúp bạn thu hẹp lựa chọn, nhưng cơ thể mỗi người một khác. Cách đáng tin nhất vẫn là đứng thử trên thảm: làm một tư thế cây, quỳ xuống vài giây, nằm ngửa và lăn nhẹ lưng. Chỉ hai ba phút là bạn biết ngay độ dày nào hợp với mình.

Nếu bạn ở TP.HCM, Thảm Yoga AIVA có góc trải thảm thử tại cửa hàng ở Thủ Đức, đủ các độ dày từ 2mm đến 15mm để bạn so sánh trực tiếp. Còn nếu ở xa, bạn có thể nhắn Zalo 0703 270 450, cho biết bộ môn đang tập, chiều cao, cân nặng và loại sàn ở nhà, nhân viên sẽ gợi ý độ dày và chất liệu phù hợp. Chọn đúng ngay từ đầu giúp bạn tập thoải mái hơn và không phải mua lại sau vài tháng.